Sığınak havalandırması ve KBRN filtreleri

Bir sığınağı korunaklı yapan şey yalnızca kalın beton değil. Asıl kritik sistem, dışarıdaki havayı temizleyip içeride hafif bir basınç oluşturan havalandırmadır. Yönetmelik filtreli hava girişi olan mekanik havalandırmayı zorunlu tutuyor.

Sistemin parçaları

• Patlama valfi: hava giriş ve çıkış ağızlarına takılır; basınç dalgası gelince kapanır.
• Ön filtre: toz ve kaba parçacıkları tutar (barış zamanı G4 sınıfı kaba filtre).
• HEPA filtre: radyoaktif toz ve biyolojik parçacıkları tutar.
• Aktif karbon filtre: kimyasal gaz ve buharları tutar.
• Fan (vantilatör): elektrikle çalışır; elektrik kesildiğinde el ile çevrilebilir olmalıdır.
• Aşırı basınç valfi: içerideki hafif basıncı koruyarak kirli havanın sızmasını önler.

KBRN, kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehlikelerin kısaltması. KBRN filtre, HEPA ve aktif karbon katmanlarını birlikte içeren filtre setine verilen ad.

İki çalışma modu

Normal mod: barış zamanında dış hava kaba filtreden geçerek verilir. Filtreli (koruma) mod: tehlike anında hava HEPA ve aktif karbondan geçirilir, sığınak içi hafif basınç altında tutulur.

Ne kadar hava gerekir?

Gereken debi kişi sayısına ve uygulanan standarda göre değişir. Piyasadaki tipik sığınak üniteleri 50 m³/saatten 1.800 m³/saate kadar uzanıyor; örneğin 600 m³/saatlik bir ünite standarda bağlı olarak 300 kişiye kadar hava sağlayabiliyor. Doğru boyutlandırma mekanik proje müellifinin işidir.

Satın alırken dikkat edilecekler

• Elektrik kesildiğinde el ile çalıştırılabiliyor mu?
• Filtrelerin test raporu ve hangi standarda göre sertifikalandığı belli mi?
• Yedek filtre ve servis Türkiye'de bulunabiliyor mu?
• Normal ve koruma modu arasındaki geçiş tek hareketle yapılabiliyor mu?